Proszę chwilowo zrezygnować z ćwiczeń wykorzystujących wyrazy z obydwiema trudnymi dla dziecka głoskami, jeśli jeszcze dobrze nie opanowało ich artykulacji. Warto jednak powrócić do ćwiczeń utrwalających głoskę w danej pozycji tak, by przez jakiś czas pracować tylko na materiale z [l] w nagłosie, dopiero gdy dziecko utrwali tę umiejętność, zapamięta ułożenie artykulatorów dla tej pozycji, a także zapamięta ten zestaw wyrazów, przejść do kolejnej pozycji. Etap automatyzacji jest dla dziecka najtrudniejszy i może trwać naprawdę długo w niektórych przypadkach. Być może oprócz mocno utrwalonej nieprawidłowej artykulacji dziecko odczuwa dodatkową trudność wynikającą np. ze zbyt krótkiego wędzidełka podjęzykowego, które nawet nieznacznie skrócone może utrudniać prawidłowe ułożenie języka. Drobne zaburzenia mogą być obecne również w obrębie słuchu, jeżeli dziecko ma trudność z usłyszeniem różnicy pomiędzy głoskami, to będzie miało ten sam problem również w mowie. Być może warto więcej czasu poświęcić na ćwiczenia słuchu fonemowego, oparte głównie na różnicowaniu tych dwóch głosek. Zwiększona ilość tekstów, wierszyków, rymowanek z utrwalaną głoską także może pomóc w jej automatyzacji, ponieważ dziecko oswaja się z jej artykulacją w sytuacji sztucznej, testowej, co jest podstawą dla przeniesienia tej umiejętności na mowę spontaniczną. Ten etap pracy wymaga wiele cierpliwości zarówno od dziecka, jak i od terapeuty, nie warto się poddawać, ponieważ może tych kilku dodatkowych prób i wzmocnień potrzeba, by głoska pojawiła się w mowie czynnej, jeśli już jest częściej obecna w czasie zajęć i konkretnych ćwiczeń. Proszę pamiętać, że nieprawidłowa artykulacja była utrwalana przez lata, a nową umiejętność dziecko ćwiczy dopiero od kilku miesięcy. 

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...