Jeśli dziecko do artykulacji wykorzystuje policzki i nieprawidłową pozycję języka, tzn., że tak naprawdę jeszcze jej nie opanowało i w tym momencie utrwala nieprawidłową pozycję artykulatorów w ćwiczeniach na głoskach. W takiej sytuacji proponuję cofnąć się o krok wstecz w terapii, czyli powrócić do ćwiczeń bez wykorzystania głosek i dźwięków. Najpierw należy wzmocnić mięśnie policzkowe i nauczyć dziecko wydmuchiwania powietrza bez ich wzdymania, bez tworzenia tzw. "chomika" lub "balona". Można to osiągnąć dzięki ćwiczeniom oddechowym wykorzystując bańki mydlane, zawieszone na nitce drobne przedmioty, konfetti lub skrawki papieru zdmuchiwane z dłoni. Dziecko musi nauczyć się kontroli nad oddechem i wydychanym powietrzem, by tę umiejętność odnieść do artykulacji głosek szumiących, ponieważ jest to podstawą dla ich prawidłowego brzmienia. Warto również poćwiczyć naprzemienne nadymanie i wciąganie (zasysanie) policzków, przerzucanie powietrza z policzka do policzka, "napinanie policzków" (naciskanie wewnętrznej strony policzka szpatułką i proszenie o to, by dziecko nacisnęło policzkiem na szpatułkę), co wzmocni mięśnie policzkowe i ułatwi świadomą kontrolę nad nimi. Następnie można przejść do uzyskania i utrwalania prawidłowej pozycji języka, tak jak robi się to na początku terapii wywoływania głosek szumiących. Wskazywanie i uczulanie miejsca, gdzie opiera się język w czasie artykulacji jest wskazane, jednak nie można wykonywać od razu prób uzyskania dźwięku, ponieważ dziecko może go jeszcze kojarzyć z wyuczonym i znanym mu nieprawidłowym miejscem artykulacji. Dobrze, gdy dziecko ma utrwaloną prawidłową pozycję spoczynkowe języka, wtedy wywołanie konkretnego dźwięku jest dla niego łatwiejsze i nie wiąże się z opanowywaniem nowej umiejętności, z nowym ułożeniem języka, a jest naturalnym przejściem od ułożenia do dźwięku. Dopiero gdy dziecko prawidłowo układa język tuż za górnymi siekaczami, opierając go lekko o wałek dziąsłowy, można przejść do wywołania dźwięku.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...