Lateralizacja (stronność, asymetria funkcjonalna) może przyjmować fomułę jednorodną lub niejednorodną. W przypadku modeli jednorodnych (lateralizacji prawostronnej lub lewostronnej) oznacza preferencję do używania oka, ucha, ręki i nogi leżących po jednej stronie osi ciała - w odniesieniu do czynności wymagających udziału tylko jednego organu lub czynności angażujących parzyste organy ruchu i zmysłu, z których jeden przejmuje rolę wiodącą. Wynika z różnic w budowie i funkcjach obu półkul mózgowych. W przypadku modeli niejednorodnych występuje przewaga czynnościowa narządów ruchu i zmysłu nie po jednej stronie, lecz po obydwu stronach ciała (lateralizacja skrzyżowana - np. lewooczność towarzysząca praworęczności) lub brak dominacji narządów, ich równoważność, np. oburęczność, obuoczność (lateralizacja nieustalona, in. słaba). Tak więc o lateralizacji skrzyżowanej mówimy wówczas, gdy co najmniej jeden z organów (ręka, oko, ucho lub noga) wykazuje preferencję inną niż pozostałe. Za ostateczną granicę ustalenia asymetrii funkcjonalnej podaje się zazwyczaj 10-12 rok życia. Po osiągnięciu tego wieku większość dzieci cechuje się lateralizacją jednorodną (prawostronną lub lewostronną) (Bogdanowicz 1992). W przypadku osoby dorosłej model lateralizacji nie zmienia się, tak więc eliminować można jedynie jego skutki (np. wspomagać procesy uczenia się, doskonalić koncentrację, pamięć, spostrzeganie wzrokowe czy słuchowe itp.) – w zależności od trudności, jakie się pojawiają (o ile takowe wystąpią).

Literatura:

Bogdanowicz M., Leworęczność u dzieci, Warszawa, 1992.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Regina Panaś

Neurologopeda, pedagog. Od kilkunastu lat zajmuje ...