W swojej pracy spotkałam się z różnymi, często skrajnymi opiniami o samej metodzie Tomatisa i o jej łączeniu z innymi terapiami, np. Biofeedback, logopedyczną, itd. Uważam, że nie powinno się jej traktować jako terapii wiodącej, nie można jedynie na niej opierać pracy nad kształtowaniem się języka i komunikacji.  Jest to jedna z form treningu uwagi słuchowej, czyli metoda wspierająca terapię logopedyczną. Logopedia wspiera się różnymi metodami poprawiającymi koncentrację, percepcję słuchową, czy wzrokową, jednak sama w sobie pozostaje na pierwszym miejscu, ponieważ w całościowy sposób wspiera rozwój komunikacji. Trening słuchowy powinien być jedną z części terapii logopedycznej, nie może jej wykluczać, więc zaprzestanie prowadzenia tzw. „tradycyjnych” ćwiczeń mogłoby być niekorzystne dla pacjenta, spowodować regres terapii.

Jeżeli chodzi o używanie aparatu ortodontycznego sprawa ma się podobnie jak w przypadku metod wspomagających w logopedii. Dziecko używa aparatu ortodontycznego, by w jakiś sposób pośrednio poprawić również funkcjonowanie aparatu artykulacyjnego, by wyeliminować jego niedoskonałości. Dokładnie taki sam cel mają wszelkiego rodzaju ćwiczenia logopedyczne, usprawniają nie tylko język ale też wargi, policzki, podniebienie, mięśnie oddechowe, a dzięki temu często również wspomagają utrzymanie prawidłowego zgryzu. Jeśli dziecko jest w stanie ćwiczyć jak dotychczas z założonym na zębach aparatem, to nie widzę przeciwwskazań dla dalszej pracy. Być może niektóre z dotąd wykonywanych ćwiczeń będą trudniejsze lub nawet niemożliwe do wykonania, wtedy trzeba się zastanowić nad ich zmianą, drobną modyfikacją lub całkowitym odrzuceniem. Jednak zwykle jest tak, że jeżeli dziecko może i powinno mówić w aparacie, to może w nim również wykonywać większość ćwiczeń logopedycznych. Chyba, że ortodonta na to nie zezwala, warto więc również zapytać o to prowadzącego. Może się zdarzyć tak, że z jakiegoś powodu nie będzie możliwe dalsze prowadzenie ćwiczeń, np. języka, w takim wypadku można ćwiczyć pozostałe artykulatory oraz funkcje, np. połykanie, oddychanie, motorykę warg, itp. Nigdy do końca nie wiadomo jak długo może trwać terapia ortodontyczna i na jak długo musielibyśmy przerwać prowadzenie terapii logopedycznej. Dłuższa przerwa w pracy, szczególnie u dzieci w młodszym wieku, może skutkować regresem terapii i zaprzepaszczeniem pracy, jaką dziecko wykonało do tej pory. Jeśli dziecko nie odczuwa bólu lub dużego dyskomfortu podczas wykonywania ćwiczeń artykulacyjnych, nie jest do nich zrażone lub negatywnie nastawione, to warto dalej pracować nad utrwalaniem prawidłowych wzorców. 

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...