. Żeby zachęcić dziecko do mówienia przede wszystkim należy unikać sytuacji, które je do tego zmuszają, powinno czuć się komfortowo, doświadczać przyjemności z kontaktu z drugim człowiekiem, czy to z rówieśnikami, czy też dorosłymi i terapeutą, nie może być zmuszane do czynności, przed którą czuje lęk. Dobrym przygotowaniem do swobodnych wypowiedzi jest usunięcie napięcia mięśniowego, zarówno w obrębie całego ciała, jak i aparatu artykulacyjnego, co możemy osiągnąć dzięki ćwiczeniom fonacyjnym i oddechowym, zabawom rytmizującym i logorytmicznym. Staramy się podnieść samoocenę dziecka i wiarę we własne siły, zapewnić mu możliwość odnoszenia drobnych sukcesów we wspólnych grach i zabawach. Pozwolić mu na samodzielność w doborze materiału do pracy, by rozwijał swoje dotychczasowe zainteresowania i budował pozytywny obraz samego siebie, ale też zrozumiał, że porażka też jest wliczona w każdą aktywność człowieka, nie tylko jego samego, a pomyłki i trudności zdarzają się każdemu. Trzeba pokazać dziecku jak radzić sobie z drobnymi przeciwnościami losu, nawet bez używania mowy, w tym celu trzeba je wyposażyć w inne sposoby komunikacji,takie jak gest i mimika. Takimi sposobami trzeba też posługiwać się w terapii, by dziecko miało możliwość kontaktu z terapeutą i innymi ludźmi. Każda forma perswazji i nakłaniania dziecka do mówienia,nawet pozytywna i pozornie nieinwazyjna, może u niego wywołać jeszcze większy stres i lęk przed wypowiadaniem się, dlatego terapeuta musi nastawić się na długą współpracę i dać dziecku czas na oswojenie się ze swoim lękiem i głosem, musi mu pokazać, że mówienie nie musi być traumą. We współpracy z psychologiem powinno się przezwyciężać lęki dziecka, które paraliżują jego głos, gdy pozna się przyczynę, łatwiej będzie walczyć z jej następstwami w postaci milczenia. Z czasem, gdy zwiększy się poczucie bezpieczeństwa i samorealizacji dziecka, można zacząć wykorzystywać to, co sam pacjent oferuje,czyli wspomniany szept, rozszerzanie przestrzeni, w której dziecko czuje się bezpiecznie i komfortowo. Korzystanie z technik behawioralnych np. z pomocy osób, które ośmielają dziecko do kontaktów z innymi ludźmi, zabawy w jego obecności i w ten sposób tworzenie rozszerzającej się grupy terapeutycznej, by z czasem wyjść także poza jej obszar do klasy szkolnej i poza nią. Dziecko powinno również oswajać się z brzmieniem swojego głosu, może czytać krótkie teksty, ulubione bajki, jeśli czytanie jest dla niego łatwiejsze niż swobodne wypowiadanie się. Może to robić w domu, później w gabinecie terapeuty lub nawet w pustej sali szkolnej,by oswajać się nie tylko z dźwiękiem, ale też konkretnym miejscem, w którym głos brzmi inaczej niż w domu. Takie teksty można nagrać na dyktafonie, by dziecko mogło później je odsłuchać i przekonać się o sile swojego głosu, zmniejszyć lęk przed nim, a także z czasem zaprezentować go zaufanym osobom. 

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...