Zaczynamy od ćwiczeń usprawniających ruchomość języka, zbliżamy język do górnych zębów i dziąseł, można zlizywać np. dżem z dziąseł, przytrzymywać cukierek pudrowy na czubku języka przyciśnięty do dziąseł, 'zamiatać' językiem podniebienie twarde jak miotłą, kląskać jak koń, itp. Pracę zaczynamy od wywołania i utrwalenia bezdźwięcznej głoski 't', która jest łatwiejsza do uzyskania niż dźwięczna 'd'. Prezentujemy głoskę z dodatkowym wzmocnieniem w postaci pokazu przepływu powietrza w czasie artykulacji, robimy to przykładając dłoń dziecka do naszych ust, by poczuło jak 'wyrzucamy' powietrze. Następnie uczulamy miejsce atrykulacji w jamie ustnej dziecka za pomocą szpatułki z nutellą lub zimnej łyżeczki, która wskaże mu gdzie układać język podczas mówienia. Jeśli u dziecka nie występuje seplenienie międzyzębowe, a taki pokaz nie pomaga w prawidłowej realizacji, możemy  polecić mu, by wysunęło język między zbliżone do siebie zęby i energicznie wyrzuciło powietrze z ust, podobny efekt może również przynieść wysuwanie czubka języka pomiędzy wargi i wypowiadanie głoski 'p' z uniesieniem języka w kierunku górnych zębów. Takie międzyzębowe realizacje należy szybko wycofywać jeśli tylko dziecko zrozumie proces powstawania nowego dźwięku i dość dobrze go opanuje, by nie utrwalać u niego nieprawidłowej wymowy. Nie automatyzujemy tak realizowanego dźwięku, tylko doprowadzamy do powolnego wsuwania się języka do jamy ustnej podczas artykulacji. Niekiedy głoska 'd' sama może się utrwalić, jeśli wskażemy dziecku jej dźwięczność poprzez metodę czucia skórnego, układając jego dłoń na naszej krtani podczas artykulacji. Głoska 'd' jest realizowana w tym samym miejscu, w którym głoska 't', różni się jedynie dźwięcznością, a więc natężeniem głosu. Można również skorzystać z metody przekształceń, wypowiadając w nagłosie głoskę 'n'-nda, ndo,nde, ndy, ndu, co pomaga uzyskać dźwięczność głosek, następnie skracając ją stopniowo do sylab da, do, de, dy, lub wymawianie sylab otwartych na, no, nu, ne, ny z przyciśniętymi skrzydełkami nosa.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...