Największe różnice w obróbce pokarmu u dzieci w przedziale wiekowym 2-4 lata występują w sposobie połykania. U dwulatków najczęściej można jeszcze obserwować niemowlęcy (infantylny/trzewny) typ połykania, ogólnie przyjmuje się, że dziecko w wieku 3 lat powinno już połykać w sposób dojrzały. Wcześniejsze fazy spożywania pokarmów jedynie nieznacznie się od siebie różnią. Ruchy narządów artykulacyjnych u młodszych dzieci nie są tak skoordynowane i precyzyjne, między innymi ze względu na braki w uzębieniu i różnice w czasie rozszerzania diety o produkty stałe i wymagające żucia.

Przy odgryzaniu następuje obniżenie żuchwy wraz z ustawieniem brzegów siecznch siekaczy górnych i dolnych naprzeciwko siebie, co może wiązać się z wysunięciem żuchwy ku przodowi. Następuje skurcz mięśni, powodujący ślizganie się brzegu siecznego dolnych siekaczy po powierzchni podniebiennej górnych siekaczy i odgryzienie kęsa, który zostaje przejęty przez język do dalszej obróbki. Wargi  zamykają się i pokarm zostaje przenieiony na powierzchnie żujące zębów bocznych. Najczęściej na jedną stronę jamy ustnej. Pokarm jest rozdrabniany za pomocą ruchów żuchwy i zębów, język miesza pokarm ze śliną i tak uformowaną gałkę połykową przemieszcza w kierunku przełyku. Żucie jest najtrudniejsza umiejętnością w czasie jedzenia i dotyczy tylko najtwardszych produktów, którym nie wystarcza rozdrabnianie podczas gryzienia. Polega ono na utrzymywaniu kęsa pokarmu za pomocą języka i policzków między powierzchniami żucia górnych i dolnych zębów trzonowych. Pokarm jest rozcierany i kruszony za pomocą odwodzących, przywodzących i bocznych ruchów żuchwy. Żucie infantylne występuje, gdy żuchwa przesuwa się na boki przy otwarciu ust, wraz z wiekiem ten typ żucia zmienia się. Żuchwa opuszcza się na dół pionowo, a dopiero później przesuwa się na bok, by zetknąć ze sobą boczne zęby. W niemowlęcym typie połykania, który zaczyna się wycofywać po wyrżnięciu się zębów mlecznych oraz wyrównaniu tyłożuchwia (między 1,5-3 rokiem życia) język przyjmuje pozycję horyzontalną. Jest ułożony doprzednio pomiędzy dziąsłami i styka się z dolną wargą, pokarm gromadzi się na języku. Podczas przełykania widoczne jest wysunięcie języka, mocny skurcz warg, a nawet skurcz mięśni pierścienia gardłowego. Połykanie dojrzałe charakteryzuje się werykalno-horyzontalnym ułożeniem języka, przednia część języka styka się z górnymi siekaczami przy podniebieniu twardym, a boki języka unoszą się ku górze, stykają się z górnymi zębami i dziąsłami tworząc wgłębienie "łyżeczkę" w jego środkowej części, tam lokuje się kęs gotowy do przesunięcia poziomym ruchem w kierunku przełyku.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...