Lateralizacja powinna się ustalić do ok. trzeciego roku życia, jest bardzo ważna dla rozwoju mowy dziecka, ponieważ zwykle (poza uszkodzeniami mózgu lub wyjątkowymi przypadkami), procesy językowe zależą od lewej półkuli mózgu, którą zawsze powinniśmy rozwijać i wspomagać poprzez ćwiczenia mowy, słuchu, wzroku oraz motoryki. Skrzyżowana lateralizacja zakłóca procesy przetwarzania otrzymywanych i wytwarzanych informacji wzrokowych, ruchowych, czy dźwiękowych, ponieważ angażuje w różnym stopniu obydwie półkule mózgowe, gdy pożądana sytuacją jest dominacja jednej z nich. Taki rodzaj lateralizacji stanowi ryzyko dysleksji, trudności w nauce czytania, koncentracji, czy nawet wykonywania ruchów naprzemiennych. Podobna sytuacja występuje w przypadku nieustalonej lateralizacji, powoduje chaos w przetwarzaniu zmysłowym i nie jest sprzyjająca dla zdobywania i utrwalania nowych umiejętności i informacji. W żadnym przypadku, czy to u dzieci zdrowych, czy z deficytami intelektualnymi nie powinniśmy zmieniać dominującej ręki, tylko tym bardziej utrwalać i usprawniać jej motorykę, by w pełniejszy sposób mogło ją wykorzystywać w codziennych czynnościach. Przyjmujemy, że dziecko do trzeciego roku życia powinno już "wybrać" dominującą rękę, jeśli tego nie zrobiło i jest oburęczne, to my pomagamy mu w wyborze poprzez obserwację jego spontanicznych wyborów oraz uwarunkowań rodzinnych. Jeśli i to nie daje nam pełnego oglądu ręczności, wybieramy rękę prawą i konsekwentnie przestrzegamy jej używania. Podczas wykonywania ćwiczeń wzrokowych, zręcznościowych czy słuchowych angażujemy obydwie części ciała w równym stopniu, nigdy nie doprowadzamy do asymetrii, jednak przestrzegamy sposobu pisania i rysowania, by pod tym względem bardziej rozwinięta była ręka dominująca. Natomiast staramy się rozwijać lewą półkulę mózgu, tzw. językową, poprzez ćwiczenia szeregowania, sekwencji zmysłowych(wzrokowych, słuchowych i ruchowych), przestrzeganie kierunku wykonywanych działań od strony lewej do prawej, różnicowanie, słuchanie bajek i opowieści, kategoryzowanie oraz przestrzeganie relacji czasowych i przestrzennych. Warto w tym celu sięgnąć do materiałów używanych w terapii szkoły krakowskiej, która wypracowała wiele gotowych pomocy do czytania, słuchania, układania, różnicowania, itd.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...