Tak długi czas po wystąpieniu zaburzenia mowy może wskazywać na to, że pacjent wypracował już jakąś formę kontaktu i porozumiewania się z najbliższym otoczeniem, zadaniem terapeuty jest więc zapoznanie się z tymi sposobami oraz rozszerzanie ich możliwie jak najbardziej, by osoba chora mogła komunikować się w jak najbardziej pełny i zrozumiały sposób z bliskimi, a także by mogła wychodzić poza ten znajomy krąg. Należy zachęcać pacjenta do jakiegokolwiek kontaktu w dostępnej mu formie, by uniknąć wycofania się z kontaktów społecznych i w późniejszym czasie także logofobii. Trzeba nauczyć go korzystania z niezaburzonych funkcji, np. wskazywania, kierowania wzroku, wykorzystania gestów i mimiki, można  z chorym tworzyć słowniki za pomocą zdjęć lub własnoręcznie wykonywanych rysunków opatrzonych podpisami. Trzeba sprawdzać jego rozumienie i zapoznawać go z nowymi słowami odnoszącymi się do najbliższej przestrzeni, łączące się z jego zainteresowaniami i planem dnia. Nowo poznawane słowa muszą wielokrotnie pojawić się w realizacji terapeuty i pacjenta, by mogły wejść do jego słownika czynnego, powinny również odnosić się personalnie do chorego, więc np. zapoznając się z przedmiotami codziennego użytku dobrze jest wykorzystać zdjęcia jego własnych sprzętów, które może znaleźć w domu. Konkretny przedmiot powinien zostać nazwany słowem, opisany za pomocą zdjęcia lub rysunku, a także podpisany, by jego nazwa dotarła do chorego za pomocą różnych zmysłów. Początkowo terapia skupia się wokół wypracowania jakichkolwiek form kontaktu ze światem, dopiero później można ją opierać na komunikatach słownych, a na znacznie dalszych etapach wprowadza się ćwiczenia artykulacyjne i skupia się na poprawności gramatycznej wypowiedzi. Terapię można rozpocząć od usprawniania myślenia językowego początkowo na materiale niewerbalnym, następnie przejść do rozpoznawania dźwięków płynących z otoczenia, dalej do globalnego rozumienia pojedynczych słów i krótkich wypowiedzi. Jednocześnie można wykonywać ćwiczenia usprawniające słuch fonematyczny oraz ćwiczenia analizy i syntezy wzrokowej, słuchowej, by nie zaniedbywać innych funkcji niezbędnych dla komunikacji. Materiał do pracy musi być dostosowany do potrzeb i możliwości pacjenta, nie mogą to być ilustracje i zadania wykorzystywane do terapii dzieci, ponieważ uwłacza to inteligencji chorego, który poprzez takie upokorzenie może stracić zaufanie do terapeuty, a także zniechęcić się do dalszej terapii. Bardzo ważne jest również wsparcie psychologiczne i odpowiednie zmotywowanie chorego do pracy, wiara w pomyślność terapii jest równie ważna jak sama forma terapii, dlatego trzeba stale motywować pacjenta, chwalić nawet najdrobniejsze postępy i zapewnić mu możliwość odniesienia sukcesu.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...