Wada zgryzu może powodować trudności w uzyskaniu prawidłowej artykulacji wielu głosek, w tym głosek szeregu syczącego, jednak wszystko zależy od jej stopnia i dodatkowych czynników. Natomiast wspomniana wada, jeśli nie jest znaczna, nie powinna w większym stopniu rzutować na kształtowaniu się mowy dziecka. Oczywiście jeżeli istnieje podejrzenie, że wada zgryzu jest przyczyną trudności artykulacyjnych, warto skonsultować ją z ortodontą, który w razie potrzeby może znacząco wspomóc terapię logopedyczną. Skrócone wędzidełko podjęzykowe również może wpływać na rozwój wad wymowy, nawet jeżeli dziecko prawidłowo realizuje głoski szeregu szumiącego, dlatego warto skontrolować jego długość. Tym bardziej, jeżeli u dziecka występuje jakaś wada zgryzu.

Jeżeli dziecko ma już wywołaną daną głoskę, najważniejszym zadaniem powinno być jej utrwalenie w mowie czynnej w różnych pozycjach w wyrazie, w połączeniach wyrazowych i zdaniach. Oczywiście należy również w dalszym ciągu wykonywać ćwiczenia narządów artykulacyjnych, które mogą ułatwić dziecku prawidłową wymowę ale najbardziej znaczące będzie utrwalanie głoski w wymowie. Można opisywać ilustracje zawierające ćwiczoną głoskę, wymyślać zdania lub całe historie rozpoczynające się od danej głoski, nazywać ilustracje lub wykorzystywać je do tworzenia historii i opowiadań. Nie należy się poddawać i zniechęcać początkowym brakiem oczekiwanych efektów, ponieważ automatyzacja głoski jest najtrudniejszym etapem terapii logopedycznej. Jednak warto zwrócić uwagę również na sposób wypowiadania szeregu szumiącego przez dziecko, ponieważ w takich przypadkach często zdarza się, że również bywa realizowany w nieprawidłowy sposób. Poza tym, by przyzwyczaić dziecko do utrzymywania języka na dnie jamy ustnej, oprócz wspomnianych w pytaniu ćwiczeń, można także stosować inne ćwiczenia, np.: 

• Z wykorzystaniem nici dentystycznej – zawiązać na niej supełek lub umieścić na jej środku koralik, cukierek pudrowy z dziurką lub płatek śniadaniowy z otworem, nitkę umieścić za dolnymi zębami, dwójkami lub trójkami w taki sposób, by supełek/koralik znajdował się pomiędzy jedynkami i polecić dziecku „pilnowanie” go językiem.
• Unoszenie boków języka umieszczonego na dnie jamy ustnej. W tak ułożonej „łyżeczce” z języka można umieścić wiórki czekolady do czasu aż się rozpuszczą.
• Układanie w środkowej części języka grubej słomki i otaczanie jej za pomocą boków języka.
• Można „stukać” czubkiem języka w wewnętrzną stronę dolnych zębów.
• Układanie na dnie jamy ustnej tzw. szerokiego i wąskiego języka. Przesuwanie języka w takiej pozycji w przód ku zębom i w tył jamy ustnej.
• Unoszenie całej płaszczyzny języka do podniebienia twardego i opuszczanie jej na dno jamy ustnej. Wykonywanie tego samego ćwiczenia z przednią częścią języka.
• Układanie ust w uśmiechu na zmianę z widocznymi i schowanymi zębami.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...