Według J. Panasiuk alalia to specyficzne zaburzenie procesu kształtowania się mowy na skutek uszkodzeń centralnego układu nerwowego, spowodowane działaniem czynników egzogennych w okresie prenatalnym, perinatalnym i postnatalnym do 2. roku życia. U jej podłoża leżą zaburzenia percepcji słuchowej, kinestezji artykulacyjnej i programowania motorycznego spowodowane uszkodzeniem mózgu. Uszkodzenie struktur mózgowych musiało nastąpić do końca 1.roku życia dziecka, zanim nabyło umiejętności komunikacyjnych, co wywołało trudności w opanowaniu języka. Do podstawowych objawów alalii należą- opóźniający się początek rozwoju mowy, zaburzenia artykulacyjne i prozodyjne, ograniczony słownik czynny i bierny, uboga struktura gramatyczna wypowiedzi, ograniczenie zdolności narracyjnych, ograniczone możliwości komunikacyjne oraz wolne tempo w nabywaniu nowych umiejętności językowych pomimo prawidłowych warunków anatomicznych i możliwości intelektualnych. Nawet długotrwała terapia logopedyczna może nie pomóc dziecku w osiągnięciu przeciętnego dla wieku poziomu rozwoju językowego. Alalię prolongatę, czyli ORM określa się jako prosty lub zwykły opóźniony rozwój mowy powstały na skutek zakłóceń w dojrzewaniu i funkcjonowaniu pewnych struktur mózgowych. Przy opóźnionym rozwoju mowy zdolność posługiwania się językiem rozwija się według normy rozwojowej, z tym, że wszystkie procesy przebiegają z opóźnieniem kilku miesięcznym lub kilkuletnim w stosunku do normy, a działania terapeutycznie znacznie przyspieszają ten proces. ORM nie jest konsekwencją ograniczeń zdolności psychofizycznych dziecka, tj. uszkodzeń w obrębie CUN, defektów narządów zmysłu, nieprawidłowości w budowie aparatu artykulacyjnego. Jeśli opóźnieniu w nabywaniu języka towarzyszą dodatkowe trudności (np. trudności w pisaniu i czytaniu, zaburzenia zachowania, deficyty uwagi czy zaburzenia emocjonalne), to jest to przejaw innych zaburzeń o podłożu zaburzeń w funkcjonowaniu CUN.  

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...