Alalię może zdiagnozować logopeda, co często spotyka się w praktyce. Jednak dla  dokonania pełnej diagnozy zaburzenia w procesie diagnostycznym powinien uczestniczyć również psycholog, który określi stopień rozwój umysłowego dziecka, audiolog, który wykluczy głuchotę lub inne zaburzenia słuchu, oraz neurolog, który zleci odpowiednie badania (np. EEG) i,  jeśli to możliwe, z większą dokładnością określi przyczyny zaburzenia mowy. Wyznaczy obszar uszkodzenia struktur korowych. Obecność tych specjalistów jest również konieczna w procesie orzeczniczym, np. w przypadku starania się o wczesne wspomaganie rozwoju lub orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Przyjmuje się, że alalia jest zaburzeniem wieku dziecięcego i zaburzenia rozwoju mowy mogą utrzymywać się do ok. 7-go lub nawet 14-go roku życia. Jednak w rzeczywistości czas utrzymywania się trudności i czas trwania terapii jest zależny od rozległości uszkodzeń, intensywności i częstotliwości ćwiczeń logopedycznych, a także od indywidualnych predyspozycji dziecka i zaangażowania jego najbliższego otoczenia. Systematyczna terapia może przynieść wymierne efekty nawet po roku, lub zaledwie kilku latach, może się zdarzyć również tak, że pomimo dużego nakładu pracy, mowa dziecka rozwija się w bardzo wolnym tempie. Zwykle nawet, gdy pojawi się mowa, dziecko wymaga jeszcze wielu ćwiczeń doskonalących umiejętności percepcyjne, artykulacyjne, ćwiczeń rozumienia i rozwijania wypowiedzi. W ostatnich latach coraz więcej dzieci doświadcza trudności komunikacyjnych (afazja, alalia, SLI, itp.), jednak ze względów formalnych częściej od alalii diagnozuje się afazję, niektórzy specjaliści wręcz utożsamiają te dwa zaburzenia komunikacyjne. Dzięki dużej świadomości terapeutów, rodziców i nauczycieli, rokowania dla tego zaburzenia są coraz lepsze, przy systematycznej pracy terapeutycznej. Dlatego w lekkiej postaci alalii możliwa jest nawet całkowita poprawa w zakresie umiejętności komunikacyjnych, co jednak nie dotyczy wszystkich przypadków i postaci alalii, która częściej wymaga pracy nawet, gdy pozornie nie ma po niej śladu.  

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...