Starsze, szkolne dzieci są w stanie zrozumieć znacznie więcej niż dzieci w młodszym wieku przedszkolnym, u których najczęściej stwierdza się przetrwały niemowlęcy sposób połykania. Dlatego w pracy z nimi częściej można sobie pozwolić na większą różnorodność stosowanych metod. Myślenie w tym wieku powinno być nieco bardziej plastyczne i abstrakcyjne, dlatego  m.in. można się oprzeć na ich doznaniach, samym wyobrażeniu i poczuciu odpowiedniego ułożenia narządów artykulacyjnych w obrębie jamy ustnej. Nie trzeba za każdym razem pokazywać wszystkiego krok po kroku, od nowa. W terapii można się odnieść do znajomości już wypracowanych  pozycji narządów artykulacyjnych, wyjaśnić jak powinno wyglądać dane ułożenie języka, czy też opisać, co dziecko powinno czuć w konkretnym momencie. Należy już na samym początku wyjaśnić czego oczekujemy od dziecka, jak wygląda obecny stan rzeczy i co chcemy wypracować, po to, by podopieczny wiedział czego się spodziewać w trakcie terapii i w jakim kierunku będą zdążały jego wysiłki. Pierwszy etap terapii opiera się na wypracowaniu prawidłowej pozycji spoczynkowej języka, uniesieniu czubka i całej przedniej części języka do wałka dziąsłowego. Kolejny etap to przełykanie śliny z czubkiem języka "przyklejonym" do wałka dziąsłowego, a nawet lekko opartym o górne siekacze. Ostatni etap polega na ćwiczeniach picia gęstych płynów, półpłynnych pokarmów. Wszystkie ćwiczenia wykonywane na każdym z etapów powinny być wykonywane świadomie, należy pytać dziecko gdzie trzyma język, co w danym momencie odczuwa, by określić czy stosuje się do naszych zaleceń. Najlepiej każdorazowo objaśniać cel danego ćwiczenia, np. kląskamy po to, by usprawnić i unieść język w górę, robimy "windę" z języka, by utrwalić jego płynny ruch do wałka dziąsłowego, unosimy język w górę, by utrwalić takie ułożenie w czasie gdy nie mówimy. Aby uzyskać prawidłowo spionizowany język należy wykonywać: kląskanie, mlaskanie językiem, unoszenie czubka języka do zębów i do wałka dziąsłowego, "zasysanie" przedniej części języka do wałka dziąsłowego, a także całej masy języka do podniebienia twardego. Można układać język w kształcie "kobry" tak, by jego czubek dotykał siekaczy a przednia część pozostawała "przyklejona" do wałka dziąsłowego. Pomocne może okazać się również zlizywanie czubkiem języka wiórków czekolady umieszczonych na wałku dziąsłowym, zlizywanie całą masą języka kremu, cukierka pudrowego z podniebienia twardego, odklejanie kawałka opłatka z wałka dziąsłowego, utrzymywanie cukierka/chrupki przy podniebieniu twardym lub na wałku dziąsłowym za pomocą przedniej części języka. Równie ważne jest układanie "łyżeczki" z języka, ponieważ za pomocą takiego kształtu języka przenosimy płyn i pokarm na tył jamy ustnej. Najłatwiej takie ułożenie uzyskać gdy język znajduje się na dnie jamy ustnej, wtedy polecamy dziecku, by uniosło boki języka w górę, szpatułką wskazujemy miejsce "zagłębienia" i prosimy o odtworzenie tego kształtu. Polecamy chuchanie na środek języka jakby znajdowało się na nim gorące jajko. Wymienione ćwiczenia mają służyć temu, by po ich opanowaniu i utrwaleniu prawidłowej pozycji spoczynkowej języka, wertykalno-horyzontalnej, można polecić dziecku wykonanie następującego polecenia na drugim etapie pracy- "Zgromadź niewielką ilość śliny na środkowej części języka. Następnie unieś przednią część języka do wałka dziąsłowego tak, by czubek dotykał górnych siekaczy. Dociśnij język do podniebienia w tym miejscu. Rozchyl lekko usta w szerokim uśmiechu. Spróbuj przełknąć ślinę". Ćwiczenia pionizujące język, jak i ćwiczenia połykania śliny z czubkiem języka uniesionym do podniebienia powinny być wykonywane w ciągu dnia tak często jak to tylko możliwe po to, by zostały dostatecznie dobrze utrwalone i zautomatyzowane

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...