Tak złożone problemy mogą sugerować o występowaniu  zaburzeń przetwarzania słuchowego, proponuję więc jeszcze sprawdzić ten kierunek- badanie rozumienia w szumie, diagnoza neuroflow lub wykonanie innego testu związanego z prawidłowym przetwarzaniem słuchowym, słuchem centralnym. Nie zaszkodzi także skierować dziecko na badanie psychologiczne, może warto również rozważyć rozszerzenie diagnostyki w kierunku afazji, chyba, że neurolog całkowicie wykluczyć taką możliwość. Może warto również sprawdzić sposób oddychania i połykania, skierować je na konsultację laryngologiczną w celu wykluczenia nieprawidłowości w obrębie jamy ustnej- migdałki podniebienne, trzeci migdał, itd. Polecam dalsze wykonywanie ćwiczeń z zakresu motoryki narządów artykulacyjnych w tym uzyskanie prawidłowej pionizacji języka i odpowiedniego sposobu oddychania, a także  sprawdzenie kinestetyki artykulacyjnej, która także może być zaburzona. Myślę, że pomocne będzie wprowadzenie ćwiczeń słuchowych, pomimo tego, że słuch fonemowy wydaje się być w normie, pomogą utrwalić zdobyte już umiejętności, urozmaicą dotychczasowe może żmudną terapię i rozszerzą zakres możliwości słuchowych dziecka. W terapii konkretnych głosek polecałabym kontynuowanie pracy nad głoską [l], którą już Państwo dosyć dobrze wyćwiczyli. Często zdarza się tak, że dzieci dobrze radzą sobie z artykulacją poszczególnych głosek w izolacji lub nawet w sylabach otwartych, problem zaś dotyczy poziomu wyrazu lub nawet sylab zamkniętych, czy połączeń głoskowych. Dlatego daną głoskę, aktualnie [l] należy utrwalać w różnych pozycjach, tak, by nie występowała zamiennie z [ł], zaczynając od sylab otwartych i zamkniętych, zlepków ze spółgłoską, a dalej z samogłoską w śródgłosie, pseudowyrazów i na końcu dopiero w wyrazach i frazach. Ćwiczoną głoskę należy utrwalać w różnych pozycjach i konfiguracjach głoskowych, w zlepkach i mało popularnych połączeniach, tak, by dobrze ją opanować i pokonać trudność w pojawiających się elizjach lub metatezach, np,: tlo, ble, elbu, emlo, itp. W takiej pracy, która może trwać dosyć długo można np. skorzystać z pomysłów zawartych w pakiecie „Logotomy” Joanny Mikulskiej. Po utrwaleniu głoski [l], można przejść do [f], pozostając w obrębie przedniej części jamy ustnej, a dopiero w następnej kolejności przejść do głosek tylnojęzykowych, które są nieco trudniejsze w wizualizacji, często również w odczuciu przez dziecko na własnym ciele. Na końcu zaś można przejść do głosek szeregu syczącego. Do głosek, które dziecko już dobrze opanowało można włączyć głoski przeciwstawne, by w ten sposób nauczyło się ich różnicowania, zarówno słuchowego jak i w mowie. To samo tyczy się trudnych dla dziecka połączeń głoskowych, można je wprowadzać dopiero wtedy, gdy wcześniejsza ćwiczona głoska będzie już dobrze opanowana i utrwalona.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...