Wymienię jedynie kilka ćwiczeń dla dzieci o różnym stopniu prezentowanych trudności w odbiorze i nadawaniu mowy. Pomijam konkretne ćwiczenia artykulacyjne, które również powinny stanowić ważny element terapii afazji ruchowej, ponieważ można ich znaleźć bardzo wiele w przeróżnych publikacjach dotyczących zaburzeń mowy. Chodzi tu przede wszystkim o ćwiczenia kinestezji artykulacyjnej, szybkiego przechodzenia od jednego ułożenia artykulatorów do wypowiedzenia danej głoski, do innego ułożenia, np. wykonywanie naprzemiennie uśmiechu i dzióbka, dotykania czubkiem języka górnych i dolnych zębów, przechodzenia języka od dolnych zębów w głąb jamy ustnej, itp.
Ćw.1.Etykietowanie i tworzenie definicji przedmiotów codziennego użytku- dziecko otrzymuje do ręki dany przedmiot/przedstawiający go symbol lub obrazek. Nazywa go wspólnie z terapeutą i określa jego zastosowanie, np. grzebień-narzędzie do czesania włosów. Po objaśnieniu kilku przedmiotów wrzuca je do woreczka, z którego na zmianę z logopedą losują obrazki nie pokazując ich sobie nawzajem, zadanie polega na tym, by opisać przedmiot (nie podając jego nazwy) tak, aby przeciwnik odgadł o czym mowa. Jeśli dziecko potrafi dobrze czytać możemy to ćwiczenie wykonać z podpisami zamiast obrazków.
 Ćw.2.Po nauczeniu się nazw elementów kilku kategorii można urozmaicić ćwiczenie kategoryzacji poprzez płynne wyszukiwanie i  przechodzenie między kategoriami i znaczeniami. Wybieramy dwie kategorie np. pojazdy, części garderoby, zadaniem dziecka jest wymienianie jednego obiektu z każdej z kategorii, powtarzamy kilka podobnych serii (np. samolot, kapelusz; tramwaj, koszula, itd.). Początkowo ułatwiamy dziecku zapamiętanie nazw kategorii poprzez ich schematyczną wizualizację na kartce A4 lub opisanie ich nazw, z czasem doprowadzamy do sytuacji, by taka podpowiedź nie była potrzebna. Zaczynamy od dwóch kategorii i stopniowo rozszerzamy ich zakres.

Ćw.3. Nauka wierszyków i wyliczanek np. z nagromadzeniem aktualnie ćwiczonej głoski.

Ćw.4. Rozkładamy przed dzieckiem kilka ilustracji, nazywamy je i wspólnie dzielimy na sylaby, następnie prosimy o wskazanie obrazka rozpoczynającego się wypowiedzianą przez nas sylabą. Określamy ilość sylab w wyrazie.
Ćw.5. Zadanie wykonywane za pomocą sylab i wyrazów lub ilustracji- rozkładamy przed dzieckiem materiał (wyrazowy lub obrazkowy) z wykorzystaniem dwóch przeciwstawnych głosek, np. p-b; pa, pi, po, ba, bi, bo, piłka, bańka, itp.. Nazywamy wszystkie elementy zbioru, następnie prosimy dziecko o wybranie karteczki z wyrazem, który usłyszy. Jeśli pracujemy na obrazkach możemy wypowiadać pierwsza sylabę ilustracji, o którą nam chodzi. Można utrudnić zadanie zasłaniając usta osoby mówiącej np. kartką papieru. Materiał powinien być wcześniej znany dziecku, powinno umieć dzielić wykorzystywane wyrazy na sylaby, by mogło je rozpoznawać.

Ćw. 6. Naśladowanie melodii i tonu głosu różnych postaci, np. staruszki, wysokiej kobiety, tęgiego mężczyzny; wypowiadanie jakiegoś wierszyka, krótkiego zdania w określonym nastroju, np. ze złością, wesoło.

Ćw. 7. Uzupełnianie tekstu obrazkowego/z lukami za pomocą poprawnych form gramatycznych. Możemy w ciągu zdania jedne z wyrazów zastąpić obrazkiem, który dziecko musi nazwać i odpowiednio dostosować go do całości tekstu.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...