Jeśli już udało się uzyskać prawidłowy sposób pionizacji języka niezbędny dla artykulacji głosek szumiących, należy upewnić się, że wywołane głoski zostały zautomatyzowane w mowie spontanicznej. Dopiero wtedy można przejść do wywoływania głosek szeregu syczącego. W pierwszej kolejności należy się skupić na prawidłowym ułożeniu ust podczas artykulacji. Aby osiągnąć ten cel trzeba usprawniać mięsień okrężny ust, po to, by usta wraz z prawidłowo złączonymi zębami stanowiły zaporę dla języka. Koniecznie trzeba zwrócić uwagę na to, w jaki sposób dziecko łączy zęby "w uśmiechu", czyli w pozycji wyjściowej dla wywoływania głosek syczących. Jeśli górne i dolne jedynki nie zachodzą na siebie, a jedynie stykają się ze sobą poprzez wysuwanie żuchwy ku przodowi, nie uda się uzyskać prawidłowej pozycji języka, który będzie w dalszym ciągu przeciskał się przez zęby. Równie ważne jest ułożenie języka na dnie jamy ustnej, jego czubek powinien delikatnie opierać się o dolne zęby, nie naciskając na nie zbyt mocno. Taką pozycję można wyćwiczyć łącząc ćwiczenia języka z ćwiczeniami podniebienia miękkiego, np. dmuchanie na "gorące jajko" w ustach, ziewanie z opuszczonym językiem, układanie łyżeczki z języka na dnie jamy ustnej, przesuwanie szerokiego języka od zębów w kierunku gardła. Wspomniane ćwiczenia jednocześnie pomagają utrwalić pozycję języka z uniesionymi bokami, tzw. delikatną rurkę z języka, łyżeczkę, przez którą dziecko kieruje prąd powietrza. Dopiero połączenie tych trzech pozycji pozwala na wywołanie głosek syczących- usta w uśmiechu z lekko złączonymi zębami, język o uniesionych ku górze bokach dotyka czubkiem dolnych zębów. Najlepiej rozpocząć wywoływanie od głoski "s", którą można przedłużać i w ten sposób utrzymywać wyćwiczoną pozycję narządów artykulacyjnych. Nie można też zapominać o prawidłowym torze oddechowym, którego zaburzenie (oddychanie przez usta/trzeci migdał/nawracające stany zapalne górnych dróg oddechowych) może być przyczyną seplenienia. Jeśli dziecko pomimo ćwiczeń nie może utrzymać języka za zębami można skorzystać z pomocy szpatułki włożonej między zęby, w ten sposób, by język w jamie ustnej  znajdował się pod nią. Drugim sposobem jest użycie nici dentystycznej z zaczepionym na niej koralikiem lub zaplątanym supełkiem. Nić wkładamy między dolne siekacze dziecka tak, by supełek/koralik znajdował się pomiędzy dolnymi jedynkami i polecamy dziecku pilnowanie czubkiem języka supełka. Takie ćwiczenie można również polecić dziecku do wykonywania w domu, np. podczas oglądania telewizji lub w trakcie rysowania. W ostateczności i za porozumieniem z ortodontą, można wprowadzić płytkę przedsionkową, która zapobiega wysuwaniu się języka i ćwiczy mięsień okrężny ust.

 

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...