Klasyfikacji zaburzeń mowy jest wiele, warto więc zaznajomić się z nimi, by obrać własny punkt widzenia. Wbrew pozorom, po zapoznaniu się z literaturą okazuje się, że w praktyce większość logopedów wybiera podobny sposób klasyfikowania. Oczywiście, zagłębianie się w poszczególne działy logopedii niesie za sobą konieczność operowania terminologią zawężoną, jednak ogólne działy zaburzeń mowy pozostają bez większych zmian. Podziałem, którym posługuje się duża liczba logopedów jest klasyfikacja S.Grabiasa (1996). Przedstawia się ona następująco:

 1. Zaburzenia mowy związane z niewykształconymi sprawnościami percepcyjnymi: głuchota, niedosłuch, alalia, dyslalia, oligofazja. Procedurą logopedyczną jest budowanie kompetencji językowej, komunikacyjnej i kulturowej (usprawnianie realizacyjne staje się procedurą wtórną).

2. Zaburzenia mowy związane z brakiem lub niedowładem sprawności realizacyjnych (przy zdobytych kompetencjach): dysglosja, mowa bezkrtaniowców, giełkot, jąkanie, anartria, dyzartria. Procedurą logopedyczną jest usprawnianie realizacji różnych poziomów systemu komunikacyjnego.

3. Zaburzenia mowy związane z rozpadem systemu komunikacyjnego: afazja, schizofazja. Procedurą logopedyczną jest odbudowywanie wszystkich typów kompetencji i usprawnianie realizacji.

Poszczególne rodzaje zaburzeń mowy, wydzielone w obrębie zaprezentowanych klas odznaczających się jednolitą procedura logopedyczną, wymagają swoistych strategii postępowania. Polecam.

Myślę, że ma Pani również na myśli klasyfikację dyslalii, stanowiącej najczęstszą przyczynę zgłaszania się dziecka do gabinetu logopedycznego. Biorąc pod uwagę te właśnie zaburzenia, można ich przyczyny podzielić na przyczynowe i objawowe, zaś te ostatnie na ilościowe i jakościowe. Takimi właśnie posługują się z reguły logopedzi przy stawianiu diagnozy. I tak:

ilościowa klasyfikacja (L.Kaczmarek, 1981) opisuje następujące typy dyslalii:

a) jednoraka (wadliwa realizacja jednego fonemu); wieloraka (dwóch lub więcej fonemów); całkowita (brak realizacji fonemów, pozostaje melodia)

b) prosta (zmiana jednej cechy dystynktywnej) lub złożona (zmiana dwóch lub więcej cech dystynktywnych).

Leon Kaczmarek zaleca przy tym uwzględnianie obu członów klasyfikacji, np. dyslalia wieloraka prosta.

Jakościowa klasyfikacja zaburzeń mowy wywodzi się z foniatrii i jest powszechnie stosowana. Dzieli dyslalię na dwa typy:

a) ogólny: mogilalię (brak głoski), paralalię (zastępowanie głosek) i dyslalię właściwą;

b) szereg wad szczegółowych: rotacyzm, sygmatyzm, lambdacyzm, kappacyzm, gammacyzm itd.

Poprzez łączenie podziału ogólnego ze szczegółowym powstają precycyjne określenia, np. mogirotacyzm, parasygmatyzm itp.

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Regina Panaś

Neurologopeda, pedagog. Od kilkunastu lat zajmuje ...