Wstępnej oceny sprawności mięśni twarzy można dokonać po pierwsze obserwując dziecko w czasie spoczynku, gdy nie wykonuje żadnych ruchów, a także podczas mówienia i swobodnej aktywności. Wtedy łatwo dostrzec wzmożone napięcie mięśni lub jego znaczące obniżenie. Taką obserwację można również pogłębić samemu wykonując ćwiczenia i polecając dziecku powtórzenie kilku prostych ruchów analizując w jaki sposób i w jakim stopniu jest w stanie je odtworzyć. Na początku polecamy mu zmarszczyć czoło, podczas wykonywania tego zadania można ucisnąć czoło palcem wskazującym w linii środkowej i obserwować z jaką siłą napinają się jego mięśnie po obu stronach. Następnie dziecko powinno mocno zacisnąć powieki. Można też sprawdzić, czy dziecko jest w stanie zacisnąć jedną powiekę, mrugnąć tylko jednym oczkiem. Jeśli napięcie jest prawidłowe, to powieki zaciskają się z równomierną siłą i obydwie pozostają zamknięte, a rzęsy w takiej pozycji powinny być niewidoczne. Przechodząc do obserwacji niższych partii twarzy sprawdzamy mięśnie policzków i nosa – polecamy zmarszczenie nosa. Podczas tego ruchu napinają się również mięśnie policzków. Następnie prosimy dziecko o wykonanie kółeczka z ust – małego jak przy gwizdaniu lub wypowiadaniu samogłoski „u” i dużego, jak przy samogłosce „a”. Można wypowiadać samogłoski na zmianę „a - u”  i obserwować, czy podopieczny jest w stanie w szybkim tempie dokonywać zmiany ułożenia ust i czy policzki napinają się równomiernie. Dalej układamy usta w dzióbek, cmokamy nimi wypuszczając całusa i wykonujemy szerokie uśmiech, raz bez uwidaczniania zębów, a następnie pokazując je wszystkie. Można kilkakrotnie powtórzyć ułożenie dzióbek – uśmiech, jak przy powtarzaniu samogłosek. Zaciskamy mocno usta i obserwujemy mięśnie wokół nich. Na koniec można jeszcze sprawdzić mięśnie podczas pracy żuchwy wysuwając brodę do przodu jednocześnie uśmiechając się szeroko. Wszystkie wskazane ćwiczenia dają obraz ruchomości i siły, z jaką zaciskają się mięśnie twarzy. Ich dokładna obserwacja podczas uruchamiania każdej partii mięśni pozwoli na ocenę siły z jaką się napinają i zauważenie ewentualnych nieprawidłowości. Powinna ujawnić występowanie wzmożonego lub obniżonego napięcia mięśniowego, jeżeli takie występuje u badanego dziecka. 

Jeśli napotkaliście Państwo na podobny problem i chcielibyście uzyskać indywidualną poradę ekspercką - zachęcamy do zadawania pytań.

Agnieszka Śladowska

Logopeda i filolog polski, absolwentka Uniwersytet...