Afazja to zaburzenie czynności mówienia lub/i rozumienia na skutek uszkodzenia OUN. Źródłem tych zaburzeń są uszkodzenia na najwyższym piętrze mechanizmów mowy. Afazja może oznaczać zaburzenia mowy przy wszelkich dysfunkcjach i uszkodzeniach mózgu lub określać trudności językowe wynikające z ogniskowych uszkodzeń mózgu zlokalizowanych w półkuli dominującej (J. Panasiuk).
W afazji dziecięcej nieprawidłowy rozwój mowy nie może być konsekwencją innych zaburzeń wynikających z dysfunkcji mózgu, czyli upośledzenia umysłowego, niedosłuch, autyzm.

Klasyfikacje

Podział zaburzeń afatycznych wg A. Łurii:

• afazja sensoryczna – zaburzenia występują w lewym płacie skroniowym. Dominującym objawem jest zaburzenie rozumienia mowy, zaburzenia w pisaniu, błędy w powtarzaniu wyrazów oraz nazywaniu przedmiotów. Występuje zaburzenie analizy i syntezy dźwięków mowy – zaburzenia słuchu fonematycznego;
• eferentna afazja motoryczna – powstaje na skutek uszkodzenia ośrodka Broca. Osoby wykonują odpowiednie ruchy do artykulacji poszczególnych głosek, ale nie są zdolni do zmiany artykulacji zgodnej z miejscem głoski w danym wyrazie, do płynnego przejścia jednej artykulacji w drugą oraz do przerwania artykulacji;
• afazja akustyczno-amnestyczna – słuch fonematyczny może być nieprawidłowy. Osoby mogą poprawnie powtarzać fonemy o podobnym brzmieniu, ale gdy wzrasta liczba informacji, wówczas mają problem z ich odróżnieniem. Wniosek – potrafią powtarzać pojedyncze wyrazy, ale nie mogą powtórzyć trzech i więcej wyrazów;
• aferentna afazja motoryczna – uszkodzona jest dolna część okolicy zaśrodkowej lewej półkuli. Występują zaburzenia artykulacyjne mowy oraz problemy podczas pisania;
• afazja semantyczna – uszkodzenie występuje na pograniczu płata potylicznego i dolnej okolicy płata ciemieniowego. Osoba nie potrafi zrozumieć złożonych relacji. Występuje rozpad syntezy konstrukcji przyimkowych, poszczególnych konstrukcji przypadkowych, złożonych konstrukcji przymiotnikowych lub przysłówkowych, które wymagają abstrahowania;
• afazja dynamiczna – osoby mają problemy z odpowiedzią na pytania.