Diagnoza opóźnionego rozwoju mowy jest kilkuetapowa i wymaga dokładnego zbadania poszczególnych elementów składowych mogących mieć wpływ na rozwój dziecka.

W diagnozowaniu afazji dzieci po 7. r. ż. stosuje się klasyfikację tak jak u osób dorosłych. Wówczas należy wziąć pod uwagę wiek dziecka, rozwój mowy, rozwój psychoruchowy, diagnozę medyczną (jeżeli jest) oraz konsultacje medyczne (z neurologiem, laryngologiem itp.).

Obserwacja i zabawa, jak również wywiad logopedyczny są pierwszą częścią diagnozowania zachowań językowych dzieci.

Odróżnienie autyzmu od innych zaburzeń rozwojowych jest bardzo trudne. Im dziecko młodsze, tym trudniej ustalić diagnozę. A im wcześniej rozpoznany, tym dziecko ma większe szanse rozwojowe.

Typologia zaburzeń mowy u dzieci chorych neurologicznie, przyjęta za J. Panasiuk, implikuje odmienne procedury diagnostyczno-terapeutyczne dla danych jednostek.

Diagnozowanie afazji dziecięcej należy dostosować do wieku dziecka i jego możliwości psychofizycznych.

Logopeda powinien rozpocząć diagnozowanie zaburzenia od ustalenia:

• czy dziecko wypowiada głoskę należącą do danego fonemu?
• czy dziecko artykułuje głoskę właściwą dla innego fonemu?
• czy dziecko wypowiada głoskę należącą do fonemu /r/, jednak jest ona zniekształcona?
• jeśli głoska /r/ jest zniekształcona, w jaki sposób tworzona jest ta deformacja?

W diagnozowaniu logopedycznym lambdacyzmu należy przede wszystkim:

•  określić, czy dziecko realizuje dany fonem. Jeżeli tak, czy wymawia głoskę właściwą dla danego fonemu;
•  ustalić, jak dziecko realizuje dany fonem. Czy wymawiana przez nie głoska jest zniekształcona;
• sprawdzić, czy dziecko artykułuje w miejsce oczekiwanej głoski inny fonem.